AI prompts schrijven voor je werk: zo krijg je bruikbare antwoorden

De meeste slechte antwoorden van ChatGPT, Claude of Copilot beginnen bij een prompt van één regel. "Schrijf een mail aan een klant." Dan krijg je een mail aan iedere klant, dus aan niemand. Goede AI prompts schrijven is geen trucje. Het is hetzelfde als een nieuwe collega een goede opdracht geven: wie is de lezer, wat moet er gebeuren, wat weet je al en hoe moet het eruitzien.

In dit artikel lees je hoe je een prompt opbouwt, met voorbeelden per afdeling, de fouten die ik het vaakst zie en wat je moet regelen voordat je team ermee aan de slag gaat.

Wat is een prompt?

Een prompt is de opdracht die je aan een AI-model geeft: de vraag, de instructie en alle informatie die je meestuurt. Het model heeft geen andere kennis van jouw situatie dan wat in de prompt staat, plus wat het in zijn training heeft geleerd. Een vage prompt geeft daarom een gemiddeld antwoord.

Het verschil met zoeken in Google is groot. In Google typ je zo weinig mogelijk woorden. Bij een taalmodel werkt het omgekeerd: hoe meer relevante context, hoe beter het antwoord. Wat een taalmodel precies is, staat bij large language model.

Hoe schrijf je een goede AI prompt?

Een goede prompt heeft vijf onderdelen: een rol, een taak, context, een vorm en grenzen. Je hoeft ze niet altijd alle vijf te gebruiken, maar elke prompt die tegenvalt, mist er meestal twee. Schrijf de prompt alsof je een slimme nieuwe collega op zijn eerste werkdag een opdracht geeft.

Een prompt met die vijf onderdelen is langer dan je gewend bent. Toch kost hij minder tijd, omdat je niet drie keer hoeft bij te sturen.

Geef voorbeelden

Het sterkste onderdeel ontbreekt vaak: een voorbeeld. Plak een mail die je goed vond, of twee antwoorden in de toon die je wilt. Het model neemt de stijl, lengte en opbouw over. Dat werkt beter dan omschrijven wat "zakelijk maar vriendelijk" betekent.

Laat het model eerst vragen stellen

Bij grotere taken werkt een simpele zin goed: "Stel me eerst de vragen die je nodig hebt voordat je begint." Het model vraagt dan naar wat ontbreekt, in plaats van het te verzinnen. Dat scheelt een ronde corrigeren.

Werk in stappen

Een rapport van tien pagina's in één prompt geeft tien middelmatige pagina's. Vraag eerst een opzet, keur die goed en laat daarna per onderdeel schrijven. Bij elke stap kun je bijsturen.

Welke AI prompts kun je per afdeling gebruiken?

Elke afdeling heeft werk dat zich goed leent voor een prompt: teksten opstellen, samenvatten, vergelijken en indelen. Hieronder per afdeling een voorbeeld dat je direct kunt aanpassen. Vervang de onderdelen tussen haken door je eigen situatie en plak de documenten erbij.

• Sales: "Je bent accountmanager bij [bedrijf]. Vat de bijgevoegde aanvraag samen in vijf punten: wat wil de klant, wanneer, welk budget wordt genoemd, wat ontbreekt er en welke vragen stel ik in het eerste gesprek. Verzin niets wat niet in de aanvraag staat."
• Finance: "Hieronder staan de openstaande posten van [klant]. Schrijf een vriendelijke tweede herinnering van maximaal 100 woorden. Noem de factuurnummers en bedragen precies zoals ze hier staan. Geen dreigende toon, wel een concrete datum."
• HR: "Je bent HR-adviseur. Herschrijf deze vacaturetekst voor B1-niveau, maximaal 300 woorden, met eerst wat de kandidaat gaat doen en daarna pas de eisen. Laat de arbeidsvoorwaarden ongewijzigd."
• Klantenservice: "Beantwoord deze klantvraag op basis van onze retourvoorwaarden hieronder. Staat het antwoord niet in de voorwaarden, zeg dan dat een collega contact opneemt. Maximaal 80 woorden."
• Management: "Vat de bijgevoegde notulen samen voor de directie: drie besluiten, drie open punten met eigenaar en één risico. Gebruik alleen wat in de notulen staat."

Merk op dat elk voorbeeld een grens bevat: verzin niets, wijzig dit niet, alleen uit deze bron. Die zin voorkomt de meeste fouten. Meer over verzonnen antwoorden lees je in AI-hallucinaties voorkomen. Hoe je notulen laat maken, staat in notuleren met AI.

Welke fouten maken mensen het vaakst met AI prompts?

Bij AI prompts zie ik vijf fouten steeds terug: te weinig context, geen vorm, geen grenzen, alles in één keer willen en het antwoord niet controleren. De laatste is de duurste. Een model formuleert overtuigend, ook als het iets niet weet. Een mooi antwoord is dus nog geen juist antwoord.

• Te weinig context: het model raadt wat je bedoelt en kiest het gemiddelde.
• Geen vorm: je krijgt drie alinea's waar je drie regels wilde.
• Geen grenzen: het model vult gaten op met aannames, cijfers of beloftes.
• Alles in één prompt: lange opdrachten worden half uitgevoerd.
• Niet controleren: cijfers, namen, data en citaten neem je nooit ongezien over.

Wat ik níet zou doen: een verzameling van honderd "perfecte" AI prompts van internet downloaden en die rondsturen. Een prompt werkt omdat hij jouw context bevat. Een prompt zonder jouw context is weer de regel van één zin, alleen langer.

Welke gegevens mag je in een prompt zetten?

Wat je in AI prompts mag zetten, hangt af van de tool en van de afspraken die je bedrijf heeft gemaakt. In een zakelijke omgeving met een verwerkersovereenkomst mag meer dan in een gratis consumentenaccount. Persoonsgegevens van klanten of medewerkers en vertrouwelijke bedrijfsinformatie horen alleen in tools die je organisatie daarvoor heeft goedgekeurd.

Leg dat vast in een korte huisregel: welke tools mogen, welke gegevens erin mogen en wie je belt bij twijfel. Hoe je zo'n huisregel opstelt, staat in AI-beleid opstellen. Welke zakelijke varianten er zijn, lees je in ChatGPT voor bedrijven en Claude voor bedrijven. Let ook op documenten die je meestuurt: een mail of pdf kan instructies bevatten die het model proberen te sturen. Dat heet prompt injection.

Hoort prompts schrijven bij AI-geletterdheid?

Ja. Sinds 2 februari 2025 moet je volgens de AI-verordening maatregelen nemen zodat medewerkers die met AI werken, genoeg weten om dat verantwoord te doen. Weten hoe je een goede prompt schrijft en hoe je een antwoord controleert, is daar een praktisch onderdeel van. Het is geen certificaat, wel een maatregel die je kunt laten zien.

Pas de uitleg aan op het werk. Wie alleen teksten laat herschrijven, heeft genoeg aan een uur en een huisregel. Wie met AI klantdossiers of sollicitaties voorbereidt, moet ook weten waar een model fouten maakt. Wat de plicht precies inhoudt, staat in AI-geletterdheid verplicht. Hoe dit past in de regels als geheel, lees je in AI-verordening en AVG: wat moet je regelen?.

Wanneer is een betere prompt niet genoeg?

Als je dezelfde prompt elke dag tien keer gebruikt, met dezelfde soort documenten. Dan ben je met de hand een proces aan het uitvoeren dat ook geautomatiseerd kan worden. Een prompt is goed voor werk dat steeds anders is. Voor werk dat steeds hetzelfde is, past een workflow of een AI-medewerker beter.

Denk aan facturen die je elke dag laat uitlezen, of mails die je elke ochtend laat indelen. Dan haal je de prompt uit het chatvenster en bouw je hem in, met een koppeling naar je systemen en een mens bij de uitzonderingen. Hoe dat werkt, lees je in wat is een AI-agent en bedrijfsprocessen automatiseren.