Een AI-consultant kiezen: waar je op let

Waar je op let bij een AI-consultant

Veel mensen en bureaus geven AI-advies. De verschillen zie je pas als je doorvraagt. Deze acht punten helpen je daarbij, met bij elk punt een vraag voor het eerste gesprek.

1. 1

   Het gesprek begint bij je werk, niet bij een tool

   Een consultant die in het eerste gesprek al een platform of model aanraadt, heeft je processen nog niet gezien. Goed advies begint bij de vraag waar tijd, geld of omzet verloren gaat.

   Pas daarna komt de vraag welke techniek daarbij past. Soms is dat AI, soms een koppeling tussen twee systemen, soms een instelling in software die je al hebt.

   Vraag in het gesprekWat willen jullie van ons weten voordat jullie iets aanraden?
2. 2

   Er komt een bedrag uit dat je kunt narekenen

   Op advies zonder bedrag kun je moeilijk beslissen. Vraag hoe de consultant uitrekent wat het huidige werk kost: de uren, de uurkosten, het herstellen van fouten en het werk dat blijft liggen.

   Een bedrag dat je zelf kunt narekenen, kun je ook intern uitleggen.

   Vraag in het gesprekHoe berekenen jullie wat ons huidige werk kost, en kunnen wij elke stap volgen?
3. 3

   Hij zegt ook waar AI niet past

   Niet elk proces wordt beter van AI. Werk met vaste regels is vaak beter af met gewone automatisering, en een proces dat op gewoonte draait, moet eerst op orde.

   Een consultant die nooit "hier niet" zegt, adviseert vooral wat hij kan verkopen.

   Vraag in het gesprekBij welke van onze ideeën zouden jullie geen AI gebruiken, en waarom?
4. 4

   Het advies is uit te voeren

   Een strategiedocument van veertig pagina's verdwijnt in een la. Je hebt meer aan een korte lijst: welke kansen eerst, wat daarvoor nodig is, wie wat doet en wat de eerste stap kost.

   Vraag in het gesprekWat hebben wij in handen als jullie klaar zijn, en kan iemand anders dat ook uitvoeren?
5. 5

   Hij kijkt naar je systemen en je data

   Veel AI-ideeën lopen vast op de basis: systemen die niet te koppelen zijn, data die op zes plekken staat, of niemand die eigenaar is. Wie daar niet naar kijkt, maakt een plan dat in de praktijk niet past.

   Vraag in het gesprekWelke systemen en welke data willen jullie zien voordat jullie advies geven?
6. 6

   Het is duidelijk wie het daarna uitvoert

   Advies en uitvoering kunnen bij dezelfde partij liggen of bij twee verschillende. Beide kan werken, zolang duidelijk is wie verantwoordelijk is als het plan in de praktijk anders uitpakt.

   Zijn advies en uitvoering gescheiden, vraag dan hoe de overdracht gaat en wie na livegang je aanspreekpunt is.

   Vraag in het gesprekWie voert het plan uit, en wie spreken we aan als het niet werkt zoals bedoeld?
7. 7

   Privacy en regels zitten in het advies

   Bij AI horen vragen over persoonsgegevens, toegang tot systemen en de EU AI Act. Die horen in het advies, niet pas als er al iets gebouwd is.

   Vraag per kans welke gegevens erin gaan, naar welke leverancier, en wat er geregeld moet worden.

   Vraag in het gesprekHoe nemen jullie de AVG en de AI Act mee in jullie advies?
8. 8

   De eerste stap heeft een vaste prijs en een einddatum

   Een adviestraject zonder einddatum wordt duur zonder dat je weet waarom. Vraag om een afgebakende eerste stap, met een vaste prijs, een doorlooptijd en een oplevering die je vooraf kent.

   Vraag in het gesprekWat kost de eerste stap, hoe lang duurt hij en wat leveren jullie precies op?

Vragen die je in het eerste gesprek stelt

Neem deze lijst mee naar je eerste gesprekken. Een partij die bij je past, geeft op elke vraag een concreet antwoord, ook als dat antwoord is dat iets niet kan.

Wat doet een AI-consultant?

Een AI-consultant helpt een organisatie bepalen waar AI of automatisering waarde toevoegt en hoe je daar komt. Dat kan een korte verkenning zijn of een volledig strategietraject. De titel is niet beschermd: het kan een zelfstandig adviseur zijn, een groot adviesbureau of een partij die ook bouwt.

Een AI-adviseur doet in de praktijk hetzelfde werk. Het verschil zit niet in de titel, maar in wat je na het advies in handen hebt en wie het uitvoert.

Wat hoort er in een AI-strategie voor het MKB?

Voor een organisatie van tien tot honderdvijftig mensen is een AI-strategie geen dik document. Het is een korte set keuzes die je team begrijpt en kan uitvoeren.

• Wat het huidige werk kost, in één bedrag dat je kunt narekenen.
• De drie kansen met de hoogste waarde, en waarom juist die.
• Wat je bewust niet doet.
• Wat er eerst op orde moet: toegang tot systemen, data en eigenaarschap.
• Het eerste proces, met een plan voor de eerste 90 dagen.
• Afspraken over welke AI-tools mogen en welke gegevens erin mogen.

Alles daarbuiten kan later. Een strategie die je over drie maanden bijstelt, is beter dan een die je nooit uitvoert.

Signalen dat een consultant niet bij je past

• Er ligt een tool of platform op tafel voordat iemand je processen heeft gezien.
• Niemand kan uitleggen hoe het bedrag in het advies is opgebouwd.
• Elk proces blijkt geschikt voor AI.
• De oplevering is een presentatie, zonder eerste stap of prijs.
• Na het advies is onduidelijk wie het uitvoert.
• Het traject heeft geen einddatum.

Veelgestelde vragen